Circulair Ondernemen

Leuk dat het duurzaam is, maar levert het ook iets op?

Je zou het misschien niet denken, maar achter deze fietsklemmen schuilt een winstgevend circulair verdienmodel. Bij het vervangen van fietsklemmen in Leiden werd namelijk Product-as-a-Service (PaaS) toegepast. De producent is eigenaar van de klemmen en biedt het ‘kunnen stallen van fietsen’ aan als dienst. Hierdoor is er motivatie om een onderhoudsvriendelijk product te ontwerpen dat lang meegaat. Bij einde levensduur neemt de producent de fietsklemmen terug en heeft daardoor financiële motivatie om de producten of materialen een tweede leven te geven. Is PaaS of een ander circulaire verdienmodel ook iets voor jouw onderneming?

Waarom een circulair verdienmodel?

In een circulaire economie bestaat geen afval. Want in plaats van producten na gebruik weg te gooien, worden ze hergebruikt, gerepareerd of omgezet in nieuwe producten. Dit doen we omdat veel grondstoffen op aarde ooit op zullen raken. Circulaire verdienmodellen bevorderen efficiënt gebruik van grondstoffen, verminderen afval en verlagen CO2 -uitstoot. Bedrijven die circulair ondernemen dragen hier actief aan bij en dat biedt verschillende voordelen:

• Kostenbesparing: minder inkoop, lagere afvalkosten, minder verspilling.

• Toekomstbestendig ondernemen: voorbereid op regelgeving, CO2 -eisen en kritische klanten.

• Innovatiekracht: circulair denken stimuleert innovatie. Jouw bedrijf kan een koploper worden!

• Toegang tot subsidies en netwerken: gemeente Leiden en andere overheden bieden financiële ondersteuning en organiseren netwerkbijeenkomsten om samenwerking te bevorderen.

Circulaire verdienmodellen en financiële voordelen

1. Pay-per-use: gebruik in plaats van bezit Hierbij betaalt de klant alleen voor het gebruik van een product of dienst. Denk aan het huren van gereedschap bij de bouwmarkt of gebruikmaken van deelauto's. De voordelen: de verhuurder kan meerdere klanten bedienen met hetzelfde product en de klant heeft lagere kosten.

2. Verhuur: tijdelijk gebruik tegen betaling De klant betaalt voor het tijdelijk (korte tot middellange termijn) bezitten van een product, zonder eigenaar te worden. Denk aan het huren van een wasmachine of een vakantieappartement. Met dit model heeft het bedrijf een constante inkomensstroom. Het product blijft eigendom van de ondernemer en kan na afloop van de verhuurperiode opnieuw verhuurd worden.

3. Koop-terugkoop: verkopen met terugname-optie Als ondernemer verkoop je een product met de afspraak dat het later wordt teruggekocht om opnieuw te gebruiken, repareren of recyclen. Met dit model behoud je controle over grondstoffen en producten, ook behoud je zelf de restwaarde.

4. Lease: langdurig gebruik met service Dit gaat over langere periodes en is meer servicegericht, bijvoorbeeld door onderhoud of vervanging bij defecten. De klant betaalt een vast bedrag per periode en krijgt vaak extra garanties of diensten. Een typisch voorbeeld is Productas-a-Service (PaaS), zoals de fietsklemmen in de Julianastraat. Maar denk ook aan een leaseauto of de huur van een vaste woonruimte. Dit model zorgt voor langdurige inkomsten.

Uiteindelijk zorgen deze modellen voor minder productie, minder afval en minder consumptie, betere kwaliteit en een langere levensduur van producten. Ook stimuleren ze onderhoud en hergebruik.

Of pas de R-ladder toe

Je kunt ook een circulaire strategie toepassen in jouw productieproces. De R-ladder is een bekend model dat laat zien op welke manieren je minder grondstoffen kunt gebruiken. Hoe hoger op de R-ladder, hoe beter. Laat dit model je inspireren om circulaire stappen te zetten binnen jouw bedrijf!

Veel Leidse ondernemers passen de R-ladder al toe. Een mooi voorbeeld hiervan is De Leidse Deken, die dekens maakt van Nederlands schapenwol dat anders verbrand of begraven zou worden. Ze verwerken het wol tot nieuwe producten. Het afval van iemand anders is voor hen een gratis grondstof.

Begin klein, denk groot

Circulair ondernemen hoeft niet meteen een totale bedrijfsomslag te zijn. Je kunt beginnen door een product terug te nemen, onderhoud aan te bieden of te werken met reststromen. Iedere stap telt – en kan winst opleveren. Neem bijvoorbeeld de Leidse Stadsbakkerij Water & Bloem die broodkruimels verwerkt in kroketten en daarmee een nieuw (circulair) product toevoegt aan het assortiment.

Circulair ondernemen is geen hype. Het is de nieuwe realiteit. Als ondernemer ervaar je vast ook dat grondstoffen steeds schaarser en duurder worden en dat zowel klanten als partners vaker duurzame oplossingen verwachten.

Vooruitstrevende ondernemers spelen daar nú al op in om te zorgen dat hun bedrijf toekomstbestendig blijft.