Alle hens aan dek!

Eerder vergeleek ik in deze column ondernemen met oceaanzeilen. Je bent afhankelijk van omstandigheden, die je niet altijd in de hand hebt. Zoals kabinetsbeleid. Volgens de miljoenennota zal de Nederlandse economie in 2025 met 1,5% groeien. De inflatie blijft rond de 3%. Ten opzichte van de krimp in 2023 en de torenhoge inflatie in 2022 en 2023 is dat natuurlijk goed nieuws. Meewind. We kunnen de schoot laten vieren. Tijd om het er even van te nemen.

We moeten ons echter niet laten foppen. Het gaat om een plaatselijke opklaring. De storm raast door. De grootste bedreiging voor de welvaart is wat mij betreft niet de 'vluchtelingencrisis', maar de krapte op de arbeidsmarkt in combinatie met de vergrijzing. Door die krapte blijven de lonen en de prijzen stijgen en worden bedrijven in hun groei geremd.

Het kabinet wil desondanks flink bezuinigen op de overheidsuitgaven. Daarmee moet enerzijds worden voorkomen dat het begrotingstekort en de staatsschuld te hoog oplopen en anderzijds financiert het kabinet daarmee lastenverlichtingen, die moeten voorkomen dat de koopkracht achteruit gaat. Hiep hoi.

Wat mij toch weer verbaast, is dat begrotingsdiscipline en kortetermijnplusjes voorrang krijgen op een gezond langetermijnbeleid. Het kabinet wil flink bezuinigen op onderwijs en wetenschap, over de volle breedte van basisonderwijs tot universiteiten. Daarnaast wordt het in 2020 ingestelde Groeifonds, waarin € 20 miljard beschikbaar werd gesteld voor projecten die 'zorgen voor het duurzame verdienvermogen van Nederland', afgebouwd.

Zou het kabinet onderwijs en wetenschap zien als linkse hobby ’s? Zouden ze niet doorhebben dat de Nederlandse economie volledig afhankelijk is van goed onderwijs en onderzoek? Of zouden ze denken dat Nederland al zo ver voorop loopt dat het wel wat minder kan, zonder dat we de aansluiting met China definitief verliezen?

Nederland geeft structureel al aanzienlijk minder aan onderzoek en ontwikkeling uit dan de Europese norm van 3% van het bbp. China zet de laatste jaren juist vol in op onderzoek en ontwikkeling. De daarmee ontwikkelde producten zullen over vijf tot tien jaar de wereldmarkt veroveren. Wat gaan wij dan verkopen? Waar was de VVD toen over deze bezuinigingen werd onderhandeld? Lastenverlichtingen voor bedrijven zijn leuk, maar daar heb je weinig aan als je niks te verkopen hebt of als er geen geschoolde medewerkers zijn om het werk uit te voeren.