Was dat maar waar...

“Vastgoed. De wereld verandert.” Was het maar waar dat er wat verandert. Sinds de Woningwet van 1901 zijn we weinig verder gekomen.

Floris van Galen is advocaat partner publiek vastgoedrecht bij TK.

Er is een woningtekort van op dit moment 400.000 woningen. In de komende vijf jaar moeten 900.000 woningen bijgebouwd worden. Een onmogelijke opgave. Nieuw is dit probleem echter niet. Woningnood is eerder de regel dan de uitzondering. Vóór de Tweede Wereldoorlog. Na de Tweede Wereldoorlog. In de jaren 80 van de vorige eeuw. Begin van deze eeuw. Wat mij betreft een grote schande. We laten de volgende generaties botweg in de steek.

In de jaren 90 is een poging gedaan om wat aan het probleem te doen. Nieuwbouwwijken, waaronder Roomburg in Leiden, werden voor een periode van tien jaar vooruit gepland op basis van de VINEX. Die dadendrang was echter van korte duur. In 2013 is zelfs, ondanks het feit dat vanwege de economische crisis nauwelijks werd gebouwd, het Ministerie van Volkshuisvesting opgeheven. De regie over de planning van nieuwbouwwijken werd overgelaten aan de lokale en regionale politiek. We weten waar dat, ondanks alle goede bedoelingen, toe heeft geleid.

De woningcrisis wordt terecht een belangrijk thema van de komende verkiezingen. Politieke partijen van links tot rechts beschuldigen elkaar, projectontwikkelaars of de asielinstroom van het creëren van het probleem. Bottom line is echter dat Den Haag het probleem heeft laten ontstaan door twintig jaar lang stil te zitten. Je kunt het projectontwikkelaars niet kwalijk nemen dat ze alleen bouwen als daar wat mee verdiend kan worden. En slechts een klein deel (6%) van de sociale huurwoningen wordt toegewezen aan statushouders. Dat kan het probleem niet veroorzaakt hebben. Als je wilt dat er gebouwd wordt, dan moet je als overheid de regie pakken, bijvoorbeeld door gronden aan te wijzen voor woningbouw en zo nodig te onteigenen, door subsidies te verstrekken of door zelf gronden te ontwikkelen. Niet lullen, maar poetsen.

Een mooie plek om te bouwen lijkt me overigens het Malieveld. Als plek voor demonstraties heeft het Malieveld zijn beste tijd immers wel gehad.